Wybierz interesujący Cię problem:

Zawał serca

O skali problemu chorób układu krążenia wśród Polaków świadczą statystyki:

• Około milion osób ma zdiagnozowaną chorobę wieńcową,
• Około 100 tys. osób rocznie ma zawał serca,
• Z powodu choroby wieńcowej w 2000 roku zarejestrowano ponad 20 tys. zgonów mężczyzn i prawie 25 tys. kobiet. 

Najistotniejsze jest rozpoznanie wczesnych objawów zawału serce, a także właściwe działanie w przypadku podejrzenia zawału.

Pojęcie i definicja zawału serca

"Zawał serca" oznacza utratę kardiomiocytów (martwicę) spowodowaną długotrwałym niedokrwieniem. Niedokrwienie jest wynikiem zależnej od perfuzji nierównowagi między zaopatrzeniem w krew a zapotrzebowaniem. W pojęciu klinicznym niedokrwienie można rozpoznać na podstawie wywiadu chorobowego i EKG.

Do objawów nasuwających podejrzenie niedokrwienia należy dyskomfort w klatce piersiowej, nadbrzuszu, ramieniu, nadgarstku lub żuchwie, pojawiający się przy wysiłku lub w spoczynku. Dyskomfort związany ze świeżym zawałem serca trwa zwykle co najmniej 20 minut, ale niekiedy krócej. Może się on pojawić w okolicy zamostkowej lub w lewej połowie klatki piersiowej i promieniować do ramienia, żuchwy, pleców lub barku. Zwykle nie jest ostry ani wyraźnie zlokalizowany i mogą mu towarzyszyć: duszność, poty, nudności, wymioty lub zawroty głowy. Dyskomfort może wystąpić w nadbrzuszu (przez co jest często mylony z niestrawnością), w ramieniu, barku, nadgarstku, żuchwie lub plecach, nie występując w klatce piersiowej, ale taki obraz jest nietypowy. Ruch mięśni okolicy, w której występuje dyskomfort, ani głębsze wdechy nie mają wpływu na jego natężenie. Dyskomfort nie jest związany z pozycją ciała. Zawał serca może się także objawiać niewyjaśnionymi nudnościami i wymiotami, uporczywą zadyszką wskutek niewydolności lewej komory, niewyjaśnionym osłabieniem, zawrotami głowy, omdleniem lub kombinacją tych objawów. Mogą one towarzyszyć dyskomfortowi w klatce piersiowej lub występować samodzielnie.

Chociaż wielu chorych ma opisane powyżej objawy, bywają one nierozpoznane lub błędnie wiązane z inną chorobą, na przykład niestrawnością lub zakażeniem wirusowym. Martwica mięśnia sercowego może także wystąpić bez objawów podmiotowych; wówczas wykrywa się ją tylko za pomocą EKG, technik obrazowania serca lub innych badań.

Poradnik  

Co robić gdy boli w klatce piersiowej?

Kiedy dopada przeszywający ból w klatce piersiowej należy przerwać wysiłek i odpocząć. Gdy pomimo zaprzestania pracy ból nie ustępuje w ciągu kilku minut, może to być ból związany z zawałem serca. Jeżeli dana osoba leczy się na chorobę wieńcową i ma przy sobie przepisaną przez lekarza nitroglicerynę powinna ją wtedy przyjąć. W przypadku, gdy ból nie ustępuje po 5 minutach, należy ponownie przyjąć kolejną dawkę nitrogliceryny. Gdy po kolejnych 5 minutach ból nadal ma miejsce, należy niezwłocznie wezwać pogotowie ratunkowe.

Duża część pacjentów zwleka z  wezwaniem pogotowia, co ma bardzo niekorzystny wpływ na późniejszy stan zdrowia, a nawet szanse przeżycia.

Zdarza się, że podczas przebiegu zawału serca może dojść do zatrzymania akcji serca. Jeżeli zatrzymanie pracy serca miało miejsce przed przybyciem pogotowania trzeba jak najszybciej rozpocząć pierwszą pomoc (sztuczne oddychanie i zewnętrzny masaż serca).

Gdy chory jest przytomny i oczekuje na przybycie zespołu ratunkowego powinien przyjąć kwas acetylosalicylowy w dawce 300 mg (2-4 tabletki, które należy rozgryźć).